Vier aandachtspunten staan centraal
Stijgende temperaturen maken droogte tot een steeds groter probleem. Daarom introduceert het Deense meteorologische instituut DMI een nieuwe droogtemonitoringpagina, die het voor tuinbezitters, boeren, gemeenten en overheden eenvoudiger maakt om bij te houden hoe droog de bodem is en hoe de droogte zich ontwikkelt.
Alle kennis over de droogtesituatie wordt voortaan op één overzichtelijke plek samengebracht.
Tijdig ingrijpen dankzij betere voorspellingen
Nieuw is bovendien dat gebruikers nu ook prognoses voor de nabije toekomst kunnen raadplegen, naast het volgen van de droogteontwikkeling over langere perioden. Het doel is een helder overzicht te bieden van hoe droog het momenteel is — zodat uiteenlopende gebruikers de situatie goed kunnen volgen en op tijd kunnen handelen.
Boeren, gemeenten én gewone tuinbezitters krijgen zo een veel beter houvast om het begieten tijdig in te plannen, maar ook om onnodige bewatering te vermijden.
“Droogte is helaas een zeer actueel onderwerp geworden, omdat extreme droogteperiodes door de opwarming van de aarde steeds vaker zullen voorkomen. Met deze nieuwe pagina kunnen we de ontwikkeling nauwgezet volgen, zodat boeren en gemeenten beter kunnen plannen,” aldus professor Michael Butts, die meewerkte aan de ontwikkeling van de droogtemonitoringpagina op dmi.dk.
De vier indicatoren uitgelegd
De droogtemonitoring is gebaseerd op vier indicatoren die samen een compleet beeld geven van de ernst en de verspreiding van de droogte:
- Neerslagstatus
- Bodemvochtstatus
- Plantenactiviteit
- Satellietgebaseerde droogteindex
Door deze verschillende databronnen te combineren, ontstaat een nauwkeuriger en uitgebreider beeld van droogte dan voorheen mogelijk was. Gebruikers kunnen navigeren in interactieve kaarten en inzoomen op specifieke gemeenten — rechtstreeks op de kaart of via een overzichtsmenu — voor meer gedetailleerd inzicht.
Monitoring op gemeenteniveau
“We kunnen nu gratis droogtemonitoring op gemeenteniveau aanbieden aan iedereen die dat wil. Dat geeft een verbeterd beeld van de geografische verschillen in droogte. Niet tot op het niveau van een individueel perceel, maar in zijn geheel maakt onze nieuwe droogtemonitoring het land beter bestand tegen droogte,” zegt Michael Butts.
Bij gemeenten is er veel enthousiasme voor een gezamenlijk en toegankelijk overzicht van hoe droogte zich ontwikkelt — zowel vóórdat problemen ontstaan als terwijl ze zich voordoen.
Klimaatdirecteur Stine Johansen van de Vereniging van Deense Gemeenten reageert positief:
“Gemeenten hebben tools nodig die helpen bij het plannen en prioriteren van de aanpak van droogte, zodat we niet opnieuw in dezelfde situatie belanden als in 2018, toen droogte grote problemen veroorzaakte voor zowel burgers als de landbouw. We hopen dat DMI’s nieuwe droogtemonitoring zo’n tool kan worden.”
Droogte raakt bouw, natuur en waterstanden
De gevolgen van droogte zijn verstrekkend. Misoogsten, hogere voedselprijzen en een grotere behoefte aan kunstmatige beregening zijn slechts enkele voorbeelden. Daarnaast kunnen gebouwen, wegen en spoorlijnen beschadigd raken, en neemt het risico op natuurbranden toe.
Droogte verlaagt ook de waterstand in meren en waterlopen, met directe gevolgen voor waterkwaliteit, grondwater en het leven van dieren en planten.
“We kijken uit naar het gesprek over hoe het instrument samen met gemeenten verder kan worden ontwikkeld. We verwachten dat gemeenten de nieuwe droogtemonitoring zowel kunnen inzetten wanneer de bodem uitzonderlijk droog is, als wanneer hevige regenval juist het risico op wateroverlast en lokale overstromingen vergroot,” aldus Stine Johansen.
Droogte ontwikkelt zich doorgaans in fasen: eerst als een tekort aan neerslag, daarna als vochttekort in de bovenste bodemlagen — wat gewassen en tuinen treft — en uiteindelijk als een daling van het waterpeil in waterlopen en het grondwater.
