Wat gebeurt er precies tijdens een hartaanval?
Ondanks de enorme vooruitgang die de cardiologie de afgelopen decennia heeft geboekt, blijven vrouwen na een hartinfarct gemiddeld slechtere overlevingskansen hebben dan mannen. Specialisten wijzen erop dat zowel biologische verschillen tussen de geslachten als moeilijk herkenbare symptomen daarbij een cruciale rol spelen.
Een hartinfarct ontstaat meestal wanneer een bloedstolsel een van de kransslagaders afsluit die het hart van bloed voorzien. Doordat de bloedstroom wordt onderbroken, krijgt de hartspier onvoldoende zuurstof, wat kan leiden tot blijvende weefselschade.
Volgens Kristina Sparreljung, secretaris-generaal van de Zweedse Hart- en Longstichting, tast een langdurig zuurstoftekort de pompcapaciteit van het hart ernstig aan en laat het blijvende sporen na.
Risicofactoren en symptomen die u moet kennen
Er zijn tal van factoren die het risico op een hartaanval verhogen. De belangrijkste zijn hogere leeftijd, erfelijke aanleg, verhoogde bloedvetten, diabetes, roken, te weinig beweging en ongezonde eetgewoonten. Ook langdurige stress heeft een negatieve invloed.
Het meest voorkomende symptoom is een hevige pijn in het midden van de borst die minstens 15 minuten aanhoudt. Die pijn kan uitstralen naar de arm, de kaak, de nek, de rug of de buik.
Bijkomende symptomen zijn misselijkheid, duizeligheid en een intens gevoel van angst of onrust.
Sparreljung benadrukt ook dat zogeheten stille hartaanvallen — waarbij de pijn ontbreekt of zeer mild is — vaker voorkomen bij vrouwen, oudere patiënten en mensen met andere aandoeningen.
Hoe verloopt de behandeling?
Het doel van de behandeling is de bloedstroom zo snel mogelijk te herstellen. De meest gebruikte methode is ballondilatatie, ook bekend als PCI. In bepaalde gevallen schrijven artsen stolseloplossende medicatie voor of wordt gekozen voor een bypassoperatie.
Vrouwen dragen de gevolgen van een hartaanval op lange termijn zwaarder
Na een hartinfarct dreigt hartfalen wanneer een groot deel van de hartspier beschadigd is geraakt. Er vormt zich littekenweefsel dat de hartfunctie blijvend verslechtert.
Om verdere hartproblemen te voorkomen, krijgen patiënten doorgaans medicijnen die de bloedvetten en bloeddruk verlagen en de vorming van stolsels tegengaan. Bewegen en een gezondere levensstijl aannemen zijn onlosmakelijk verbonden met het revalidatieproces.
Een studie van het Karolinska Instituut bracht verontrustende cijfers aan het licht: een vrouw die op haar vijftigste een hartaanval doormaakt, verliest gemiddeld 7,5 jaar van haar leven. Bij mannen van dezelfde leeftijd gaat het om ongeveer vier jaar.
Een mogelijke verklaring is dat het vrouwenhart over het algemeen kleiner is en smallere bloedvaten heeft. Dat kan zowel de diagnose als de behandeling aanzienlijk bemoeilijken. Bovendien zoeken vrouwen later medische hulp en zijn hun klachten vaker vaag en gemakkelijker over het hoofd te zien.
Specialisten roepen daarom iedereen met klem op om waarschuwingssignalen nooit te onderschatten. Bij vermoeden van een hartaanval moet onmiddellijk hulp worden ingeroepen — een tijdige behandeling kan doorslaggevend zijn voor zowel de overleving als de levenskwaliteit nadien.
